Khi những điểm đến nổi tiếng ngày càng chịu áp lực quá tải vào mùa cao điểm, xu hướng du lịch đang dần có sự dịch chuyển. Thay vì chỉ tìm đến những địa danh quen thuộc, nhiều du khách bắt đầu ưu tiên những vùng đất ít đông đúc, giàu bản sắc và mang lại trải nghiệm chân thực hơn.
Từ Văn Bàn (Lào Cai), Bình Liêu, Bái Tử Long (Quảng Ninh), Lâm Bình (Tuyên Quang), Tà Đùng (Lâm Đồng) đến Măng Đen (Quảng Ngãi), những điểm đến thứ cấp đang từng bước xuất hiện trên bản đồ du lịch và trở thành lựa chọn mới của du khách trong hành trình khám phá Việt Nam.
Điểm đến thứ cấp – lựa chọn mới của du khách
Trong nhiều năm, hành trình du lịch Việt Nam thường xoay quanh những cái tên đã trở thành thương hiệu như Sa Pa, Hạ Long, Đà Lạt, Hội An hay Ninh Bình. Đây là những địa phương sở hữu tài nguyên du lịch nổi bật, hạ tầng tương đối hoàn thiện và độ nhận diện cao trên thị trường.
Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của lượng khách cũng kéo theo áp lực lên hạ tầng, môi trường và không gian trải nghiệm. Vào mùa cao điểm, tình trạng đông đúc tại các bãi biển, điểm tham quan hay khu trung tâm du lịch có thể làm giảm đáng kể chất lượng kỳ nghỉ.
Trong bối cảnh đó, những điểm đến ít đông khách đang trở thành lựa chọn hấp dẫn. Đây thường là những địa danh nằm gần hoặc trong cùng một vùng du lịch với các trung tâm nổi tiếng nhưng chưa phải điểm dừng chân chính của dòng khách.
Sức hấp dẫn của những địa phương này không nằm ở quy mô đầu tư hay mức độ nổi tiếng mà đến từ cảnh quan tự nhiên, văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và những trải nghiệm chưa bị thương mại hóa quá mức.
Theo bà Nhữ Thị Ngần – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội, xu hướng này đang phản ánh khá rõ sự thay đổi trong nhu cầu của thị trường. Du khách ngày càng quan tâm đến những vùng đất còn giữ được vẻ tự nhiên, không quá tải và có mức chi phí hợp lý.
Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ tại nhiều địa phương cũng đang từng bước được cải thiện. Đây là điều kiện quan trọng để các điểm đến mới có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhiều nhóm khách, từ khách nghỉ dưỡng, khách gia đình đến khách yêu thích khám phá và trải nghiệm.

Những “tọa độ mới” trên bản đồ du lịch Việt Nam
Sự thay đổi trong nhu cầu của du khách đang tạo cơ hội để nhiều vùng đất từng ít được biết đến bước ra khỏi “vùng trũng” của bản đồ du lịch.
Tại Lào Cai, bên cạnh Sa Pa, Văn Bàn đang được quan tâm nhờ cảnh quan tự nhiên, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số và không gian du lịch còn tương đối yên bình.
Tại Quảng Ninh, Bái Tử Long mang đến một lựa chọn khác bên cạnh Vịnh Hạ Long. Không chỉ sở hữu cảnh quan biển đảo, khu vực này còn có tiềm năng phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm thiên nhiên.
Ở khu vực phía Bắc, Bình Liêu hấp dẫn bởi núi rừng, những cung đường biên giới, mùa hoa cỏ lau và đời sống văn hóa đặc sắc của cộng đồng địa phương.
Trong khi đó, Măng Đen đang dần trở thành điểm đến được yêu thích bởi khí hậu mát mẻ, rừng thông, hồ nước và nhịp sống chậm. Đây là lựa chọn phù hợp với những du khách muốn tìm kiếm một không gian nghỉ ngơi khác biệt so với các trung tâm du lịch đã quá quen thuộc.
Ngoài những địa danh kể trên, Hoàng Su Phì, Y Tý, Tà Đùng hay nhiều làng quê, làng nghề trên cả nước cũng đang từng bước được du khách biết đến.
Điểm chung của những vùng đất này là không cạnh tranh bằng quy mô mà bằng giá trị riêng có. Đó có thể là một cảnh quan còn nguyên vẻ đẹp tự nhiên, một nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ, một món ăn địa phương hay những tập quán sinh hoạt vẫn hiện diện trong đời sống hàng ngày.
Chính những điều tưởng như bình dị ấy lại có thể trở thành tài sản du lịch có giá trị.
Từ “điểm đến thứ cấp” đến trải nghiệm khác biệt
Khái niệm “điểm đến thứ cấp” đôi khi dễ khiến người ta nghĩ rằng đây là những nơi có giá trị thấp hơn các trung tâm du lịch nổi tiếng. Trên thực tế, cách hiểu này chưa thực sự phù hợp.
Một điểm đến ít nổi tiếng không đồng nghĩa với việc thiếu sức hấp dẫn. Ngược lại, nhiều vùng đất còn giữ được những giá trị mà các trung tâm du lịch phát triển mạnh có thể đã dần đánh mất.
Theo bà Trương Ngọc Anh – nhà sáng lập AA Hospitality, du khách ngày càng quan tâm tới những trải nghiệm gắn với đời sống thực của người dân địa phương. Từ góc độ phát triển du lịch cộng đồng, giá trị lớn nhất của một điểm đến không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở con người.
Nếu những điểm đến nổi tiếng có vai trò thu hút khách, thì các điểm đến thứ cấp có thể giúp kéo dài thời gian lưu trú, mở rộng hành trình và đưa du khách tiếp cận sâu hơn với văn hóa bản địa.
Đây cũng là lý do các doanh nghiệp lữ hành ngày càng quan tâm đến việc tìm kiếm những sản phẩm mới. Thay vì chỉ xây dựng tour xoay quanh một điểm đến nổi tiếng, doanh nghiệp có thể kết nối các địa danh lân cận để tạo nên hành trình đa dạng hơn.
Chẳng hạn, một chuyến đi Hạ Long có thể mở rộng sang Bái Tử Long và các điểm du lịch cộng đồng. Hành trình Sa Pa có thể kết hợp với những vùng miền núi khác của Lào Cai. Tương tự, du khách đến các trung tâm du lịch lớn ở miền Trung hay Tây Nguyên có thể dành thêm thời gian khám phá những vùng nông thôn, làng nghề và cộng đồng bản địa.

Kinh nghiệm từ Nhật Bản, Hàn Quốc
Xu hướng phân bổ dòng khách ra ngoài các trung tâm du lịch lớn không phải câu chuyện riêng của Việt Nam.
Tại Nhật Bản, bên cạnh Tokyo, Kyoto hay Osaka, nhiều địa phương khác ngày càng được quảng bá như những điểm đến mang đến trải nghiệm văn hóa, thiên nhiên và đời sống địa phương.
Hàn Quốc cũng khuyến khích du khách mở rộng hành trình đến các làng Hanok, vùng nông thôn, cộng đồng ven biển thay vì chỉ tập trung vào Seoul, Busan hay Jeju.
Điểm chung của những mô hình này là phát huy giá trị bản địa và tăng sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch.
Không phải địa phương nào cũng cần trở thành một trung tâm du lịch lớn. Trong nhiều trường hợp, việc duy trì bản sắc riêng mới là yếu tố quyết định sức hấp dẫn lâu dài.
Một ngôi làng có kiến trúc truyền thống, một phiên chợ vùng cao, một làng nghề lâu đời hay một cung đường trekking giữa thiên nhiên có thể không tạo ra lượng khách khổng lồ, nhưng lại mang đến những trải nghiệm có giá trị cao đối với nhóm du khách yêu thích khám phá.
Cơ hội mở rộng không gian phát triển du lịch
Sự phát triển của các điểm đến thứ cấp không chỉ tạo thêm lựa chọn cho du khách mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho nhiều địa phương.
Khi dòng khách được phân bổ rộng hơn, lợi ích từ du lịch có thể lan tỏa tới nhiều cộng đồng thay vì tập trung tại một số trung tâm. Người dân địa phương có thêm cơ hội phát triển homestay, ẩm thực, sản phẩm thủ công, hướng dẫn trải nghiệm và các dịch vụ phục vụ khách.
Đối với doanh nghiệp lữ hành, đây cũng là cơ hội để xây dựng những sản phẩm có tính khác biệt cao hơn. Những tour không đơn thuần “đi nhiều điểm” mà tập trung vào trải nghiệm, văn hóa và kết nối cộng đồng sẽ phù hợp với nhóm khách ngày càng coi trọng chất lượng chuyến đi.
Đặc biệt, với khách quốc tế quay trở lại Việt Nam nhiều lần, nhu cầu khám phá những vùng đất mới càng trở nên rõ nét. Những điểm đến nổi tiếng có thể là lựa chọn bắt buộc trong lần đầu tiên, nhưng ở những chuyến đi tiếp theo, du khách thường muốn tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn và ít đại trà hơn.
Phát triển điểm đến nhưng không đánh mất bản sắc
Sự nổi lên của các điểm đến thứ cấp mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra một bài toán quan trọng: làm thế nào để phát triển du lịch mà không đánh mất chính những giá trị tạo nên sức hút ban đầu?
Bài học từ nhiều điểm đến nổi tiếng cho thấy phát triển nhanh chưa chắc đồng nghĩa với phát triển bền vững. Nếu lượng khách tăng quá nhanh trong khi hạ tầng, môi trường và năng lực phục vụ chưa theo kịp, những giá trị tự nhiên và văn hóa có thể chịu áp lực lớn.
Vì vậy, với các điểm đến mới nổi, mục tiêu không nên chỉ là thu hút thật nhiều khách mà cần hướng tới tăng chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị chi tiêu của du khách.
Cùng với đó là bảo tồn cảnh quan, gìn giữ văn hóa bản địa và tạo điều kiện để cộng đồng địa phương thực sự tham gia, hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Xu hướng mới của du lịch Việt Nam
Khi du khách có ngày càng nhiều lựa chọn, sức hấp dẫn của một điểm đến không còn được quyết định hoàn toàn bởi mức độ nổi tiếng.
Một vùng đất có thể trở thành điểm đến đáng nhớ bởi cảnh quan nguyên sơ, một món ăn đặc trưng, một câu chuyện văn hóa hay đơn giản là cảm giác được sống chậm giữa thiên nhiên và tiếp xúc gần gũi với người dân địa phương.
Sự phát triển của các điểm đến thứ cấp vì thế không nhằm thay thế Hạ Long, Sa Pa, Đà Lạt, Hội An hay những thương hiệu du lịch đã được khẳng định. Thay vào đó, chúng bổ sung những mảnh ghép mới, giúp mở rộng không gian trải nghiệm và hình thành mạng lưới điểm đến đa dạng hơn.
Với các doanh nghiệp lữ hành như Hanoi Tourism, đây cũng là cơ hội để liên tục đổi mới sản phẩm, tìm kiếm những hành trình khác biệt và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Trong tương lai, có thể sẽ còn nhiều vùng đất từng “ngủ quên” được đánh thức bởi du lịch. Và khi được phát triển đúng hướng, những điểm đến ấy không chỉ mang đến một chuyến đi mới cho du khách mà còn tạo thêm động lực phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và nâng cao giá trị của cộng đồng địa phương.
Link bài trên trang của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam: Sức hút từ những điểm đến thứ cấp

